“Beelden zeggen meer dan woorden” wordt wel eens gezegd. Er wordt dan ook veel gebruik gemaakt van foto’s op websites, blogs, presentaties enzovoort. Veelal worden eigen foto’s gebruikt of foto’s waarvoor toestemming is verkregen voor het gebruik daarvan, vaak tegen betaling van een kleine vergoeding. Dat laatste gebeurt dan vaak door het “inkopen” van foto’s bij fotostockbedrijven. Maar toch denken nog steeds veel mensen goedkoper uit te kunnen zijn door een foto van internet “te plukken” en die te gebruiken. En dan kan er een probleem ontstaan, waardoor dat toch niet meer zo goedkoop is.
Auteursrecht
Een foto is een auteursrechtelijk beschermd werk en een derde mag die foto niet zonder toestemming van de rechthebbende gebruiken. Een aantal stockbedrijven gebruikt geavanceerde zoektechnieken om gebruik van foto’s op te sporen en zo gebruik van foto’s zonder toestemming tegen te gaan. Daar is op zich niets mis mee: als er inbreuk wordt gemaakt op auteursrechten dan kan de rechthebbende, of de organisatie aan wie de rechthebbende zijn exploitatierechten heeft overgedragen, daartegen optreden en voor het gebruik een schadevergoeding vorderen.
Handelwijze
De manier waarop dit door een aantal bedrijven wordt gedaan, en die de afgelopen tijd ook wel in het nieuws is gekomen, is echter op zijn zachtst gezegd als onredelijk aan te duiden. Bijvoorbeeld Getty Images schrijft stevige brieven en vordert daarin hoge bedragen waarvan ondernemers, en met name de zzp-ers die zich van geen kwaad bewust waren, behoorlijk schrikken. En dat is vermoedelijk ook precies de bedoeling, zodat er zoveel mogelijk geld wordt binnengehaald. De gevorderde bedragen staan niet in verhouding met de kosten voor het gebruik van de foto indien vooraf toestemming was verkregen en indien niet met het “schikkingsvoorstel” wordt ingestemd, volgt een zo mogelijk nog stevigere brief van een advocaat, die nog hogere bedragen vordert, inclusief de advocaatkosten (zie voor de Europese regeling die daaraan ten grondslag wordt gelegd mijn eerdere blogbericht: Proceskostenveroordeling in zaken met betrekking tot Intellectueel Eigendom). Ook die laatste bedragen zijn, vooral omdat het om “standaard” brieven gaat, buiten elke proportie.
Alsnog betalen
Blijkbaar werken de brieven in veel gevallen wel en worden de bedragen uiteindelijk betaald. Dit alles om een procedure en het risico dat de kosten nog hoger zullen uitvallen te voorkomen, hoewel het nog maar de vraag is in hoeverre een rechter in dit soort zaken bereid is de proceskosten op de inbreukmaker af te schuiven. Maar er zijn ook gevallen bekend waarin niet werd betaald en de procedure toch niet werd gestart. Waarschijnlijk omdat dit soort bedrijven wil voorkomen dat hun handelwijze door een rechter wordt getoetst en wellicht onderuit gehaald. Opmerkelijk is daarbij nog dat dergelijke bedrijven niet bereid zijn bewijs te overleggen dat zij over de exploitatierechten van de betreffende foto’s beschikken.
Juridische tip
In 2011 besteedde het Tros programma Radar al een deel van haar uitzending aan Getty Images en haar praktijken. Op die site is ook een checklist te vinden met tips wat te doen indien u een brief van Getty Images zou ontvangen, die ik hierbij wil aanbevelen. Maar die checklist is natuurlijk ook te gebruiken indien u wordt aangeschreven door een ander fotostockbedrijf.
De tip die ik hier kan meegeven: ga bij het gebruik van foto’s altijd na of u, of bijvoorbeeld uw klant als u bijvoorbeeld een website voor hen maakt, gerechtigd bent die foto’s te gebruiken en u voor eventuele aanspraken bent gevrijwaard.
Bedankt voor je reactie en ik ben het met je eens. Alleen de handelwijze van bedrijven zoals Getty Images is denk ik wel weer "over de grens". Maar uitgangspunt blijft: als je een foto wilt gebruiken, zul je daarvoor toestemming moet... more